Kweeperen-‘delight’ uit 1669

Mocht je bij de natuurwinkel of de Turkse toko tegen een stel kweeperen aanlopen, koop er een paar! Ook de Romeinen, de Middeleeuwers en de Gouden-Eeuwers wisten al hoe lekker dit ‘vergeten fruit’ is.

Zelf heb ik pas onlangs deze goudgele vruchten ontdekt. Je kunt ze bereiden als stoofperen, maar eigenlijk vind ik ze een stuk lekkerder, en ook veelzijdiger. Neem bijvoorbeeld de ‘fruitgums’ uit dit recept, waarover later meer. Niet voor niets waren ze ook al in de Middeleeuwen populair… Wellicht omdat er heel veel pitjes, en dus ook pectine (het goedje dat zorgt voor het geleren) in zit, waardoor je er heel goed gelei of marmelade van kon maken. En over die pitjes gesproken… Leuk weetje: zo hadden de Grieken tijdens de huwelijksceremonie het gebruik om een kweepeer aan de bruid mee te geven. De bruid kon aan de hoeveelheid pitten in de vrucht direct zien hoeveel kinderen ze zou krijgen.

Dit gebruik werd waarschijnlijk doorgegeven in latere tijden, want ook tijdens de middeleeuwen werden er nog kweeperen geserveerd tijdens bruiloften. En nog een aardig weetje trouwens: de oude 16e-eeuwse ziener Nostradamus zweerde bij kweepeergelei bij potentieproblemen bij mannen en frigiditeit bij vrouwen. Hij zag deze kwalen als een gevolg van te weinig doorbloeding in het onderlichaam.

De hieronder beschreven ‘kweeperen-koekjes’ uit 1669 at ik voor het eerst tijdens het Gouden eeuw-diner van Marleen Willebrands, bij de kaas en de druiven als afsluiter. Ik vond ze erg lekker. Ze komen uit het boek De verstandige kok, het enige Noord-Nederlandse gedrukte kookboek uit de zeventiende eeuw. In het boek worden ze kweeperenkoekjes genoemd, maar eigenlijk zijn het een soort fruitgums. Of denk aan Turks Fruit, maar dan fruitiger… Ik heb ze zelf gemaakt uit de ‘vertaling’ van Marleen Willebrands. Je moet er wat geduld voor hebben, maar echt, het is leuk om te doen, en de moeite waard. Grappig is overigens dat de gele kweeperen tijdens het koken rood worden.

Dit heb je nodig:

• 3 grote kweeperen
• Kaneelstokje (hoeft niet per se)
• Ca. pond suiker
• Fijne kristalsuiker of poedersuiker

Snijd de kweeperen met schil en al in tweeën, en kook ze in ruim water met kaneelstokje tot ze zacht zijn. Dit duurde bij mij ongeveer een uur en een kwartier. Neem uit de pan en verwijder klokhuis en schil. Weeg de peren en neem evenveel aan suiker. Pureer de peer. Los de suiker in een pan op in een klein laagje water. Voeg de vruchtenpulp toe en kook onder voortdurend roeren tot zover in dat de massa even in twee helften verdeeld blijft als er met een lepel een spoor in wordt getrokken. Dit duurde bij mij ongeveer 2 uur. Bekleed een ovenplaat met bakpapier. Doe de massa hierop en zet een uur in een oven op 75 tot 100 ᵒC. Laat de ovendeur op een kier staan. Laat de massa daarna een à twee dagen drogen, tussentijds keren. Snijd in blokjes en wentel door fijne kristalsuiker of poedersuiker.

Oorspronkelijke recept:
Om queekoeckjens te maken Neemt heele queen, wrijft die schoon af, doch koockt die in water. Laetse soo met de schillen zieden totse murruw zijn. Neemtse uyt, decktse toe met een doeck totse lauw zijn. Doet de schillen af, ook de kernen en het harde, en wrijftse heel kleyn. Neemt sooveel suycker als queen, fijngestoten. Menght samen en set het op ’t vuur. Latet opkooken. Gekoockt zijnde, stroyt op een schoone planck suycker en leght het daerop. Maeckt koeckjens. Laetse kout worden. Set die op een stoof met vuur totse droogh zijn. Gy kuntse in schoon papier bewaren soolange het u belieft.

Bron: De verstandige kok, de rijke keuken van de Gouden Eeuw, Marleen Willebrands, De gouden appels van Vergilius, door Peter Bell (www.hoogstamfruitnh.com)